Digitalisering vraagt om richting, ruimte en leiderschap

Hoe verandert digitalisering ons werk? Tijdens de CIO‑dag 2026 stond deze vraag centraal in een paneldiscussie. Experts uit overheid, wetenschap en bedrijfsleven gingen met elkaar en het publiek in gesprek over digitaal vakmanschap, autonomie, leiderschap en de samenwerking tussen mens en technologie.

Onder leiding van Tanja van Burgel (Voorzitter Aanjaagteam Digitaal Vakmanschap) deelden Jeroen Moerenhout (BZK/O&P Rijk), Wilco Dekker (technologiestrateeg), Mark de Reuver (TU Delft) en Frank Verduijn (UWV) hun inzichten.

Vakmanschap als basis voor digitale transitie

De panelleden benadrukten dat investeren in technologie alleen niet genoeg is. De echte versnelling ontstaat wanneer medewerkers kunnen werken in een goed functionerende digitale omgeving. Daarnaast moet er ruimte zijn om te leren, te experimenteren en zijn duidelijke kaders belangrijk.

Floor Kloosterman, organisator van de CIO‑dag en Digitaal Vakmanschap Rijk, ziet dat dit gesprek hard nodig is. “De discussie maakte duidelijk dat digitalisering uiteindelijk gaat over het vinden van de juiste balans tussen techniek en medewerkers. Over hoe we samenwerken en publieke waarde blijven leveren.”

Autonomie werkt alleen met duidelijke kaders

Een belangrijk thema was de balans tussen autonomie en sturing. Medewerkers willen invloed hebben op hun werk, maar geen onbeperkte vrijheid. Daarvoor is een digitale werkomgeving nodig die faciliteert in plaats van frustreert.

Tegelijkertijd vraagt de digitale transitie om gezamenlijke kaders en minder vrijblijvendheid. Experimenteerruimte blijft belangrijk, maar wel binnen duidelijke grenzen, met aandacht voor veiligheid, kwaliteit en menswaardig werk.

Eerst beter werken, daarna minder mensen

Ook de vraag of technologie leidt tot minder medewerkers kwam aan bod. Digitalisering kan productiviteitswinst opleveren, waardoor professionals meer tijd hebben voor werk dat waarde toevoegt voor burgers en ondernemers.

De panelleden benadrukten dat de inzet van technologie niet moet beginnen met de vraag hoe de overheid hetzelfde kan doen met minder mensen. De kern is: hoe organiseer je werk beter, slimmer en waardevoller? Daarbij hoort ook de vraag wat de overheid zelf moet doen en wat eventueel aan de markt kan worden overgelaten.

AI en automatisering brengen bovendien nieuwe risico’s en nieuwe werkzaamheden met zich mee. Denk aan extra druk op andere beroepen, mogelijke stress door veranderend werk, vragen over grondstoffen en energiegebruik, en de noodzaak om de inzet van AI goed te kaderen. Waardecreatie blijft daarom leidend: technologie moet bijdragen aan beter werk en betere publieke dienstverlening.

Inzichten voor de toekomst

De inzichten uit de paneldiscussie vormen input voor de verdere ontwikkeling van de visie op de veranderingen door digitalisering. In een volgende brainstormsessie wordt gewerkt aan een breed gedragen visie op de impact van digitalisering op het werken bij de overheid. Daarbij gaat het om kennis, kunde, houding en gedrag, en wat dit betekent voor een toekomstgerichte personeelsstrategie.

Deze visie is onderdeel van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). In het najaar wordt de visie opgeleverd en getoetst in de praktijk. Meedenken? Stuur een mail naar: NDS-Digitaal.Vakmanschap@minbzk.nl

Het bericht Digitalisering vraagt om richting, ruimte en leiderschap verscheen eerst op Digitale Overheid.