Transparantieverplichtingen voor AI-systemen van kracht

Sinds 2 augustus 2026 gelden op grond van de AI-verordening nieuwe transparantieverplichtingen voor AI-systemen. Gebruik je als overheidsorganisatie een AI-systeem? Bijvoorbeeld een chatbot op je website, of AI om beeld, audio of tekst te genereren. Dan moet in bepaalde situaties duidelijk zijn dat AI is gebruikt. Zo weten mensen beter wanneer ze te maken hebben met AI-gegenereerde of AI-bewerkte content.

Transparantieverplichtingen AI-systemen

De transparantieverplichtingen gelden bijvoorbeeld wanneer:

• iemand in contact komt met een chatbot;
• beeld, video of audio met AI is gegenereerd of bewerkt, en een deepfake vormt;
• AI-gegenereerde of bewerkte tekst wordt gebruikt om informatie van algemeen belang te verspreiden;
• AI wordt ingezet voor emotieherkenning of biometrische categorisering.

Uitzonderingen

Er zijn ook uitzonderingen. Zo hoef je het gebruik van AI niet te melden wanneer het alleen wordt gebruikt voor standaardbewerkingen, zoals spellingcontrole of het verbeteren van de helderheid van een foto. Ook geldt de verplichting in sommige gevallen niet wanneer een mens de eindredactie voert en verantwoordelijkheid draagt voor de uiteindelijke inhoud.

De nieuwe regels moeten ervoor zorgen dat mensen weten wanneer ze met AI te maken hebben. Zo kunnen ze beter beoordelen hoe content tot stand is gekomen en wanneer AI is toegepast. Meer weten over de transparantieverplichtingen voor AI-systemen? Bekijk onze pagina Regels AI-modellen voor algemene doeleinden, of de website van de Europese Commissie. Of mail je vraag naar AI-verordening@minbzk.nl.

Nieuwe e-learnings over werken met AI

Tegelijkertijd verplicht de AI-verordening overheidsorganisaties te investeren in AI-geletterdheid. Overheidsmedewerkers moeten voldoende kennis en vaardigheden hebben om AI-systemen op een weloverwogen, verantwoorde en effectieve manier te gebruiken. Daarom heeft de RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid (RADIO) 2 nieuwe e-learnings ontwikkeld voor overheidsmedewerkers. Deze bouwen voort op de Basisopleiding AI Digitaal Vakmanschap.

• In de e-learning Hoe werk jij met een AI-assistent? ontdek je hoe je effectief prompt. Ook met AI-chatbots die steeds meer zelfstandige AI-assistenten worden.
• In de e-learning Bewust aan de slag met AI leer je waar je op moet letten als je met AI gaat werken en welke invloed het op je werk kan hebben. Welke wetten gelden er over AI-gebruik? En wat kan AI voor de toekomst van ons werk betekenen?

Met deze e-learnings leer je als overheidsmedewerker effectiever om te gaan met AI. Verder krijg je inzicht in waar de kansen en risico’s voor de overheid liggen. De trainingen worden gratis aangeboden aan overheidsorganisaties van zowel het Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten.

Het bericht Transparantieverplichtingen voor AI-systemen van kracht verscheen eerst op Digitale Overheid.